ongewervelde dieren

Vijfennegentig percent van alle dieren behoort tot de ongewervelde dieren. Sommige zo als de regenwormen en ook zeeanemonen maar de slakken. Die zijn wel bekend omdat ze algemeen voor komen. Terwijl andere zo als oesters maar ook de kreeften en garnalen. Die zijn zeer gewaardeerde delicatessen zijn voor de mens. De over grote meerderheid is echter alleen aan de zoölogen bekend en dat vooral jammer is.

 ongewervelde dieren onder de microscoop

De ongewervelde dierenWant ze zijn vaak ongelooflijk boeiend dieren. Vele hebben microscopisch kleine larfjes die onder de microscoop bekeken vaak wonder mooi blijken te zijn. Het is een hele verrassing
om te ontdekken dat heel gewone zaken zijn. Zo als een pluk mos maar ook zeewier.  Wat vaak vooral wemelen van bizarre maar ook nietige orgasmen.

Groepen lage dieren

De grootste groepen is vooral de ongewervelde dieren of de evertebraten zijn de geleedpotigen dieren.  Allereerst de Arthropoda zijn insecten en ook kreeften en dergelijke.  En de weekdieren Mollusca waar toe onder andere slakken en ook schelpdieren behoren. Terwijl ze met respectievelijk 852000 en 128000 soorten zijn. Daar bij vallen de 4000 soorten zoogdieren waar onder ook de mens in het niet vallen. En het betekent tevens dat drie kwart van alle bekende dier soorten tot de geleedpotigen behoort.

Aantallen soorten

Als men het biologisch succes van een groep in getallen uit drukt. Dan komen de gewervelde dieren waar toe vissen en ook amfibieën en reptielen maar ook vogels en zoogdieren behoren. Die eveneens met gezamenlijk 43 000 soorten ver achter de arthropoden en mollusken blijven. Zo wel wat aantal soorten als aantal individuen betreft zijn de insecten de grootste groep van de geleedpotigen. Terwijl sommige soorten zijn zelfs talrijker dan de hele menselijke wereld bevolking.

De eigenschappen

ongewervelde dierenOmdat er zo veel evertebraten zijn is het niet verwonderlijk dat ze een ongelooflijke vormen rijkdom te zien is. Terwijl geven van nietige eencelligen tot inktvissen met enorme afmetingen. Veel van deze vormen komen ons erg bizar voor. Sommige dieren kunnen het bijvoorbeeld kennelijk zonder hersenen maar ook zelfs zonder kop stellen. Vooral opmerkelijke zijn de trage schelp dieren die vast zitten de zee pokken. Ook nog een andere de bloem vormige zeeanemonen. Zijn voorbeelden van dieren die in de loop van de evolutie die hun hoofd zijn kwijtgeraakt. Of er nooit een gehad hebben. Een ander kenmerk van ongewervelde dieren is de vaak bijzondere lichaamsvorm.

evertebratenTerwijl soms hebben ze een plantachtige bouw vorm.  Die zijn gebaseerd op een radiaire en ook veelzijdige symmetrie. Zo als bij koralen en ook sponzen.  Terwijl soms ook zijn ze bolvormig. Zo als sommige vrij zwemmende larven. Of bijvoorbeeld de plat en opgerold of buisvormig. De vele evertebraten zoals platwormen en ook bloedzuigers maar ook rondwormen. Die hebben geen ledematen hebben. Die bijvoorbeeld bewegen zich voort op de manier van een slang. Bij andere dieren zo als de regenwormen. Die bewegen zich op manier voor. Maar deze gereduceerd tot een aan tal borstels. Waar ledematen aanwezig zijn. Is dat vaak in voor ons ongewone aantallen en in een merkwaardige rangschikking.  Bovendien zeesterren hebben gewoon lijk vijf armen of wel een veelvoud van vijf. Bijvoorbeeld  insecten hebben zes poten. Maar spinnen acht poten en mariene borstelwormen honderden. En het zelfde geldt voor de miljoenpoten.

Leefwijze ongewervelde dieren

Sommige van de lagere ongewervelde dieren hebben maar één darm opening. De mond van het dier waar door zo wel voedsel wordt opgenomen als afvalstoffen worden verwijderd. Hoe vreemd ze echter ook mogen lijken. Alle dieren zijn het product van miljoenen jaren van evolutie en zijn volkomen aan hun levenswijze aan gepast.

Wij zijn meer vertrouwd met de verschijningsvorm van de gewervelde dieren. En in onze ogen zien evertebraten. Zo als deze slang sterren die er vaak vreemd uit zien. Toch vinden we ook onder de ongewervelde dieren zeer hoog ontwikkelde vormen. Die uitstekend aan hun omgeving zijn aangepast.

Systematische indeling van de ongewervelde dieren

ONDERRIJK PHYLUM KLASSE VOORBEELDEN
Protozoa Protozoa Mastigophora Zweepdiertjes
    Sarcodina Amoeben
    Sporozoa Sporediertjes
    Cilata Pantoffeldiertjes en andere trilhaardiertjes
Parazoa Porifera   Sponzen
Mesozoa Mesozoa   Parasieten met twijl achtige verwantschap
Metazoa Cnidaria (coelenterata) hydrozoa Obelia en Hydra
  Cnidaria (coelenterata) Scyphozoa Kwallen
  Cnidaria (coelenterata) Anthozoa Zeeanemonen en koralen
  Ctenophora   Ribkwallen
  Platyhelminthes Turbellaria Platwormen en planaria’s
    monogenea Parrasieten op vissen
    Cestoda Lintwormen
    Digenea Leverbotten
    Nemertina Snoerworm
    Acantihocephala  
    Rotifera Raderdiertjes
    Nematada rondwormen
    Kinorhyncha  
    Gastrotricha  
    Nematomorpha Paardehaarwormen
    Phoronida  
    Bryozoa (ectoprocta) mosdiertjes
    Entoprocta  
ONDERRIJK PHYLUM KLASSE VOORBEELDEN
  Brachipoda   armpotigen
  Priapulida    
  Mollusca Monplacophora Neopilina
    Polyplacophora Keverslakken
    Gastropoda Longslakken en zeeslakken
    Scaphopoda Tandschelpen
    Bivalvia Tweekleppigen
    Cephalopoda Inktvissen
  Annelida Polychaeta Borstelworen
    Oligochaeta Ringwormen
    Hirudinea bloedzuigers
  Sipunculoidea    
  Tardigrada   Beerdiertjes
  Onchyohora    
  Arthropoda Crustacea Krabben en kreeften
    Insecta Insekten
    Arachnida Spinnen en teken en mijnten
    Diplopoda Miljoenpoten
    Chilopoda Duizendpoten
    Merostomata degenkrabben
  Chaetognatha   Pijlwormen
  Pogonophora    
  Echinodermata Crinoidea Zeelelies
    Asteroidea Zeesterren
    Ophiuroidea Slangsterren
    Echinoidea Zeeegels
    Holothuroidea Zeekomkommers
  Hemichordata   Eikelwormen
    Subphylum  
  Chordata Urochordta Zakpijpen en salpen
    Cephalochordata Lancetvisje

De indeling van de ongewervelde dieren

De evertebraten kunnen globaal in vier onder rijken worden verdeeld. De Protozoa of eencelligen dieren en de Parazoa of de sponzen. Waar bij de lichaamscellen slechts losjes met elkaar verbonden zijn. De Metazoa dat zij de echte meercellige dieren zijn van Mesozoa. Maar ook de groep parasitaire dieren zijn bovendien twijfelachtige verwantschap. Deze vier groepen worden onder verdeeld in 29 phyla  stammen.

En eveneens elk op zich gelijkwaardig aan de Chordata. Het phylum waar toe de gewervelde dieren behoren. De verschillen tussen twee groepen evertebraten zijn vaak minstens even groot als die tussen evertebraten en vertebraten.

Soort ongewervelde dieren

Het korte overzicht van de ongewervelde dieren op deze website is tot op zekere hoogte bedoeld om een idee te geven van de verschillen in levens wijze van dieren. Zo zijn er sponzen die voedsel deeltjes uit het water zeven. De parasitaire klap lopers en ook de  gravende wormen die eveneens door zichtige zijn. En het meeste opmerkelijke de vrij zwemmen zijn de kwallen. Bijvoorbeeld de kolonie vormende dieren en solitair leven de ala individuen.

Het is vaak moeilijk om de levens functies van de evertebraten te door gronden. Omdat ze zo ver van ons eigen vertebraten leven schijnen af te staan. En ook vooral soms meer Science-fiction dan werkelijkheid lijken. Het komt ons wonderbaarlijk voor dat bijvoorbeeld een eencellige alle levens functies in één cel kan verenigen. Maar dat sponzen zonder zenuwstelsel hun manier. Zij het beperkte tot activiteiten perfect weten te coördineren. En dat veel ongewervelde dieren er in het larven stadium een heel andere levenswijze op na houden dan als volwassen dier. Zo dat ze eerst een gedaante verwisseling moeten onder gaan. Voor dat ze volwassen en bovendien geslachts rijp worden.

Over de lage dieren

Er zijn natuurlijk websites genoeg over ongewervelde dieren. Maar die zijn meestal in vak taal en ook voor namelijk voor zoölogen geschreven. Waar door ze vaak erg droog lijken. Op deze website poogt de lezer enigszins vertrouwd te maken met het leven van de dieren uit alle voor naamste groepen. Maar  behalve de insekten. Aangezien dit zo’n enorme groep is.  Word vooral apart behandelt  en ook geheel aan hen gewijd. Eén punt moeten we van te voren even duidelijk maken. Dat veel van de behandelde dieren hebben geen Nederlandse naam en daar om is de
wetenschappelijke naam aan gehouden. Ook zijn bepaalde weten schappelijke termen niet te vermijden over de dieren. Maar waar deze worden gebruikt worden ze zo goed mogelijk verklaard.

Indeling everbraten

We beginnen met een systematische indeling van de hedendaagse evertebraten en ook behandelen daar na de op bouw van de verschillende groepen. De pagina over skelet en voort beweging laat zien hoe de grond vorm van het lichaam nauw verband houdt met de wijze van voort beweging. Vervolgens gaan we in op de vele manieren waar op evertebraten hun vaak ingewikkelde gedragingen coördineren.

Aangezien evertebraten het contact met hun om geving vaak door middel van heel andere organen onder houden dan wij wat met heel andere sensaties gepaard gaat.  Is het vooral ook een pagina over zintuigen en waarneming. De manier waar op evertebraten zich voeden en de voedselketens waar van ze deel uit maken worden ook behandeld. En verder is er een pagina over dieren die met andere soorten samen leven.

En eveneens met name parasieten die zich vaak aan schijnbaar onmogelijke levens omstandigheden hebben aangepast. Andere onder werpen zijn hofmakerij en ook vermenigvuldiging maar ook ouderzorg en levenswijze van de larven. Terwijl er een speciale aandacht wordt geschonken aan de manier waarop sommige dieren ongunstige omstandigheden door staan. Door in een toestand van schijn dood over te gaan. Ook worden de voor delen van het kolonie leven en het ontstaan van kolonies bekeken. Als mede het vreemde verschijnsel van de polymorfie dus de veel vorm digheid van het dier. Waar bij een kolonie uit een groot aantal individuen van verschillende vormen bestaat.

amoebe

De kleuren van de lage dieren

En eveneens de kleuren spelen in het leven van de ongewervelde dieren een belangrijke rol. Zo wel bij de hof makerij als bij andere gedragingen van de dieren. Als waarschuwing voor giftig heid en ook bij de camouflage. De rol van deze kleuren en de biologie van de adem haling spigmenten vormen samen met de giftige dieren het onderwerp van een apart pagina. Het leven van de mens wordt door de ongewervelde dieren uiteraard ook sterk beïnvloed. Ze vormen de lagere schakels van vele voedsel ketens.  Maar soms worden bovendien gevangen ook wel geteeld om de mens direct tot voedsel te dienen zo als kreeften en ook oesters.