skelet lage dieren

De functie van het skelet van de lage dieren is niet alleen zijn lichaam er zijn heel wat uit een lopende skeletvormen. Maar deze kunnen  dus ook verschillende functies hebben. Het harde skelet kan zich inwendig maar ook uit wendig bevinden. Maar zelfs als het uit wendig is kan en kunnen er uitsteeksels naar binnen toe worden gevormd.

De skelet van de dieren en mens

De herinnering aan al lang geleden gestorven mensen blijft vaak bestaan in de vorm van allerlei gebruik voor werpen als botten. Ook ongewervelde dieren laten dikwijls een tastbare erfenis na. Maar dan in de vorm van harde schelpen maar ook schalen of andere skelet delen. Over bekend zijn vooral  de schelpen. Die we bij ontelbare aantallen langs de hoog water lijn op het strand kunnen vinden. Al heel lang zijn er mensen die dus daar verzamelingen van aan leggen. Ze werden vooral gebruikt om sieraden te maken maar ook als geld  middel.  Maar 100 jaar geleden waren
schelpen in West-Afrika nog een heel gewoon ruil middel.

En eveneens de zee oor werd gebruikt om parelmoeren knopen te maken. Minder op vallend zijn de nietige huisjes van mariene eencelligen dieren.  Zo als de foraminiferen die vooral in een voortdurende en onmerkbare regen op de zeebodem neerdalen om daar in de loop der tijden dikke kalk af zettingen te vormen. De harde kiezel skeletjes van de radiolariën vormen op dezelfde manier vuursteen in andere kiezel gesteenten. Het is wel om stil van te worden. Als we bedenken hoe onnoemelijk veel protozoën skeletjes nodig zijn geweest voor de vorming van een klein stukje kalk. De lege huisjes van foraminife en (Protozoa) zijn verantwoordelijk voor grote kalkafzetting. Zo als de rotsen bij Dover. De huisjes bestaan uit een aantal spiraalsgewijs gerangschikte kamertjes.

Skelet loos

Dit treffen we bijvoorbeeld bij kreeften en insekten aan. Waar ze voor de aanhechting van de spieren dienen. Het skelet is niet altijd van hard materiaal. Er eveneens sommige dieren die pompen zichzelf vol met vloeistof. Waar door de benodigde stevigheid voor de aanhechting van de spieren verkregen wordt.  De rondwormen en ook regenwormen bezitten zo’n  vloeistofskelet
om geven door spieren. Waar door het lichaam onsamendrukbaar wordt. Het skelet geeft het lichaam vorm en steun. Wat vooral bij land dieren belangrijk is. Omdat daar de druk van het water ontbreekt. Op die manier is tevens de vormt het een stevig aan grijp ping punt voor de spieren en helpt het de spieren om na het samentrekken. En ook weer de uitgangslengte te herkrijgen.

Een stevig skelet zo als een schelp of pantser.  die eveneens beschermt het lichaam tegen mechanische maar ook fysieke beschadigingen en tegen roofdieren.  De dieren die in de branding aan een rotskust leven. Zo als de mossel en ook de schaalhoorn ( Patella) en de wulk. Die  hebben een zeer dikke en ook stevige schelp. Waar door ze het voort durend beuken en schuren van golven. En  ook de stenen kunnen weerstaan  tijdens laag water en tegen uitdroging worden beschermd. Ook worden ze minder aantrekkelijk voor rovers.

Soms helpt het skelet het dier om zich vast te hechten. Zo als haken van de stekels bij parasieten. De byssusdraden van tweekleppige schelpdieren de baard van een mossel en de bundels kiezelnaalden die de glassponzen. In de zeebodem verankeren. Minder algemeen is het gebruik er van als drijforgaan. Zo als de schelp bij de zeekat (zeeschuim). En als snij werktuig bij de borende twee kleppigen. De scheepsworm ( Teredo megotara) heeft lange sipho’s (ademhalingsbuizen) en kleine messcherpe schelp kleppen die gebruikt worden om ronde gangen in onder gedompeld hout te boren.

Skelet vormen

Waar bij het lichaam rond zijn as wordt gedraaid. De in rotsen borende boor mossel heeft hiertoe tanden en ook  ribbels aan de schelp. Het uitwendig skelet kan ook belangrijk zijn voor de camouflage. Maar ook uitsteeksels kunnen de contouren van een dier verhullen en ook de vorm van een plant na bootsen. Het skelet kan een schut kleur hebben en dus vooral juist schitterend gekleurd zijn. Zo als bij vele metaalachtig groene torren en ook de paarsblauwe Morpho-vlinders.

ongewervelde dieren

Vijfennegentig percent van alle dieren behoort tot de ongewervelde dieren. Sommige zo als de regenwormen en ook zeeanemonen maar ook de slakken. Die zijn wel bekend omdat ze algemeen voor komen. Terwijl andere zo als oesters maar ook de kreeften en ook garnalen. Die zijn zeer gewaardeerde delicatessen zijn voor de mens. De overgrote meerderheid is echter alleen aan de zoölogen bekend en dat vooral jammer is.

 ongewervelde dieren onder de microscoop

De ongewervelde dierenWant ze zijn vaak ongelooflijk boeiend dieren. Vele hebben microscopisch kleine larfjes die onder de microscoop bekeken vaak wonder mooi blijken te zijn. Het is een hele verrassing
om te ontdekken dat heel gewone zaken zijn. Zo als een pluk mos maar ook zeewier.  Wat vaak vooral wemelen van bizarre maar ook nietige orgasmen.

Groepen lage dieren

De grootste groepen is vooral de ongewervelde dieren of de evertebraten zijn de geleedpotigen dieren.  Allereerst de Arthropoda  zijn insecten en ook kreeften en dergelijke.  En de weekdieren Mollusca waartoe onder andere slakken en schelpdieren behoren. Terwijl ze met respectievelijk 852000 en 128000 soorten zijn. Daarbij vallen de 4000 soorten zoogdieren waar onder ook de mens in het niet vallen. En het betekent tevens dat driekwart van alle bekende diersoorten tot de geleedpotigen behoort.

Aantallen soorten

Als men het biologisch succes van een groep in getallen uit drukt. Dan komen de gewervelde dieren waar toe vissen en ook amfibieën en reptielen maar ook vogels en zoogdieren behoren. Die eveneens met gezamenlijk 43 000 soorten ver achter de arthropoden en mollusken blijven. Zo wel wat aantal soorten als aantal individuen betreft zijn de insecten de grootste groep van de geleedpotigen. Terwijl sommige soorten zijn zelfs talrijker dan de hele menselijke wereldbevolking.

De eigenschappen

ongewervelde dierenOmdat er zoveel evertebraten zijn is het niet verwonderlijk dat ze een ongelooflijke vormenrijkdom te zien is. Terwijl geven van nietige eencelligen tot inktvissen met enorme afmetingen. Veel van deze vormen komen ons erg bizar voor. Sommige dieren kunnen het bijvoorbeeld kennelijk zonder hersenen maar ook zelfs zonder kop stellen. Vooral opmerkelijke zijn de trage schelpdieren die vastzittende zeepokken. Ook nog een andere de bloem vormige zeeanemonen zijn voorbeelden van dieren die in de loop van de evolutie die hun hoofd zijn kwijtgeraakt. Of er nooit een gehad hebben. Een ander kenmerk van ongewervelde dieren is de vaak bijzondere lichaamsvorm.

evertebratenTerwijl soms hebben ze een plantachtige bouw vorm.  Die zijn gebaseerd op een radiaire en ook veelzijdige symmetrie. Zo als bij koralen en ook sponzen.  Terwijl soms ook zijn ze bolvormig. Zo als sommige vrij zwemmende larven. Of bijvoorbeeld de plat en opgerold of buisvormig. De vele evertebraten zoals platwormen en ook bloedzuigers maar ook rondwormen. Die hebben geen ledematen hebben Die bijvoorbeeld bewegen zich voort op de manier van een slang. Bij andere dieren zo als de regenwormen. Die bewegen zich op manier voor, maar deze gereduceerd tot een aantal borstels. Waar ledematen aanwezig zijn. Is dat vaak in voor ons ongewone aantallen en in een merkwaardige rangschikking. Zeesterren hebben gewoon lijk vijf armen of een veelvoud van vijf. Bijvoorbeeld  insecten hebben zes poten maar spinnen acht poten en mariene borstelwormen honderden en hetzelfde geldt voor de miljoenpoten.

Leefwijze ongewervelde dieren

Sommige van de lagere ongewervelde dieren hebben maar één darmopening. de mond van het dier waardoor zowel voedsel wordt opgenomen als afvalstoffen worden verwijderd. Hoe vreemd ze
echter ook mogen lijken. alle dieren zijn het product van miljoenen jaren van evolutie en zijn volkomen aan hun levenswijze aangepast.

Wij zijn meer vertrouwd met de verschijningsvorm van de gewervelde dieren en in onze ogen zien evertebraten. Zo als deze slang sterren die er vaak vreemd uit zien. Toch vinden we ook onder de ongewervelde dieren zeer hoog ontwikkelde vormen. Die uitstekend aan hun omgeving zijn aangepast.

Systematische indeling van de ongewervelde dieren

ONDERRIJK PHYLUM KLASSE VOORBEELDEN
Protozoa Protozoa Mastigophora Zweepdiertjes
Sarcodina Amoeben
Sporozoa Sporediertjes
Cilata Pantoffeldiertjes en andere trilhaardiertjes
Parazoa Porifera Sponzen
Mesozoa Mesozoa Parasieten met twijl achtige verwantschap
Metazoa Cnidaria (coelenterata) hydrozoa Obelia en Hydra
Cnidaria (coelenterata) Scyphozoa Kwallen
Cnidaria (coelenterata) Anthozoa Zeeanemonen en koralen
Ctenophora Ribkwallen
Platyhelminthes Turbellaria Platwormen en planaria’s
monogenea Parrasieten op vissen
Cestoda Lintwormen
Digenea Leverbotten
Nemertina Snoerworm
Acantihocephala
Rotifera Raderdiertjes
Nematada rondwormen
Kinorhyncha
Gastrotricha
Nematomorpha Paardehaarwormen
Phoronida
Bryozoa (ectoprocta) mosdiertjes
Entoprocta
ONDERRIJK PHYLUM KLASSE VOORBEELDEN
Brachipoda armpotigen
Priapulida
Mollusca Monplacophora Neopilina
Polyplacophora Keverslakken
Gastropoda Longslakken en zeeslakken
Scaphopoda Tandschelpen
Bivalvia Tweekleppigen
Cephalopoda Inktvissen
Annelida Polychaeta Borstelworen
Oligochaeta Ringwormen
Hirudinea bloedzuigers
Sipunculoidea
Tardigrada Beerdiertjes
Onchyohora
Arthropoda Crustacea Krabben en kreeften
Insecta Insekten
Arachnida Spinnen en teken en mijnten
Diplopoda Miljoenpoten
Chilopoda Duizendpoten
Merostomata degenkrabben
Chaetognatha Pijlwormen
Pogonophora
Echinodermata Crinoidea Zeelelies
Asteroidea Zeesterren
Ophiuroidea Slangsterren
Echinoidea Zeeegels
Holothuroidea Zeekomkommers
Hemichordata Eikelwormen
Subphylum
Chordata Urochordta Zakpijpen en salpen
Cephalochordata Lancetvisje

De indeling van de ongewervelde dieren

De evertebraten kunnen globaal in vier onder rijken worden verdeeld. De Protozoa of eencelligen dieren en de Parazoa of de sponzen. Waar bij de lichaamscellen slechts losjes met elkaar verbonden zijn. De Metazoa dat zij de  de echte meercellige dieren en dan ook nog de Mesozoa. Maar ook de groep parasitaire dieren van twijfelachtige verwantschap. Deze vier groepen worden onder verdeeld in 29 phyla  stammen.

En eveneens elk op zich gelijkwaardig aan de Chordata. Het phylum waar toe de gewervelde dieren behoren. De verschillen tussen twee groepen evertebraten zijn vaak minstens even groot als die tussen evertebraten en vertebraten.

Soort ongewervelde dieren

Het korte overzicht van de ongewervelde dieren op deze website is tot op zekere hoogte bedoeld om een idee te geven van de verschillen in levenswijze van dieren. Zo zijn er sponzen die voedseldeeltjes uit het water zeven. De parasitaire klaplopers en ook de  gravende wormen die eveneens doorzichtige zijn. En het meeste opmerkelijke de vrij zwemmen de kwallen. Bijvoorbeeld de kolonie vormende dieren en solitair levende individuen.

Het is vaak moeilijk om de levens functies van de evertebraten te door gronden. Omdat ze zo ver van ons eigen vertebraten leven schijnen af te staan. En ook vooral soms meer Science-fiction dan werkelijkheid lijken. Het komt ons wonderbaarlijk voor dat bijvoorbeeld een eencellige alle levens functies in één cel kan verenigen. Maar dat sponzen zonder zenuwstelsel hun manier. Zij het beperkte tot activiteiten perfect weten te coördineren. En dat veel ongewervelde dieren er in het larvenstadium een heel andere levenswijze op na houden dan als volwassen dier. Zo dat ze eerst een gedaante verwisseling moeten onder gaan voor ze volwassen en ook geslachtsrijp worden.

Over de lage dieren

Er zijn natuurlijk websites genoeg over ongewervelde dieren. Maar die zijn meestal in vak taal en ook voor namelijk voor zoölogen geschreven. Waar door ze vaak erg droog lijken. Op deze website poogt de lezer enigszins vertrouwd te maken met het leven van de dieren uit alle voornaamste groepen. Maar  behalve de insekten. Aangezien dit zo’n enorme groep is.  Word vooral apart behandelt  en ook geheel aan hen gewijd. Eén punt moeten we van te voren even duidelijk maken. Dat veel van de behandelde dieren hebben geen Nederlandse naam en daarom is de
wetenschappelijke naam aangehouden. Ook zijn bepaalde wetenschappelijke termen niet te vermijden over de dieren. Maar waar deze worden gebruikt worden ze zo goed mogelijk verklaard.

Indeling everbraten

We beginnen met een systematische indeling van de hedendaagse evertebraten en ook behandelen daar na de opbouw van de verschillende groepen. De pagina over skelet en voortbeweging laat zien hoe de grondvorm van het lichaam nauw verband houdt met de wijze van voortbeweging. Vervolgens gaan we in op de vele manieren waarop evertebraten hun vaak ingewikkelde gedragingen coördineren.

Aangezien evertebraten het contact met hun omgeving vaak door middel van heel andere organen onder houden dan wij wat met heel andere sensaties gepaard gaat.  Is het vooral ook een pagina over zintuigen en waarneming. De manier waar op evertebraten zich voeden en de voedselketens waarvan ze deel uitmaken worden ook behandeld. En verder is er een pagina over dieren die met andere soorten samen leven.

En eveneens met name parasieten die zich vaak aan schijnbaar onmogelijke levens omstandigheden hebben aangepast. Andere onder werpen zijn hofmakerij en ook vermenigvuldiging maar ook ouderzorg en levenswijze van de larven. Terwijl er een speciale aandacht wordt geschonken aan de manier waarop sommige dieren ongunstige omstandigheden door staan. Door in een toestand van schijndood over te gaan. Ook worden de voor delen van het kolonie leven en het ontstaan van kolonies bekeken. Als mede het vreemde verschijnsel van de polymorfie dus de veelvormigheid van het dier. Waar bij een kolonie uit een groot aantal individuen van verschillende vormen bestaat.

amoebe

De kleuren van de lage dieren

En eveneens de kleuren spelen in het leven van de ongewervelde dieren een belangrijke rol. Zo wel bij de hofmakerij als bij andere gedragingen van de dieren. Als waarschuwing voor giftigheid en bij de camouflage. De rol van deze kleuren en de biologie van de ademhalingspigmenten vormen samen met de giftige dieren het onderwerp van een apart pagina. Het leven van de mens wordt door de ongewervelde dieren uiteraard ook sterk beïnvloed. Ze vormen de lagere schakels van vele voedselketens.  Maar soms worden ze gevangen of geteeld om de mens direct tot voedsel
te dienen zo als kreeften en ook oesters.